KOGO UKRYWAŁA RODZINA ULMÓW
Kto ukrywał się w rodzinie Ulmów?
Tragedia rodziny Ulmów
Rodzina Ulmów to znana i tragiczna historia rodziny polskich rolników, którzy podczas II wojny światowej ukrywali ośmioro Żydów. Za swoje bohaterstwo zostali uhonorowani tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Okupacja i ukrywanie
W 1942 r., gdy Polska znajdowała się pod okupacją niemiecką, rodzina Ulmów mieszkała w Markowej koło Rzeszowa. Pomimo ryzyka dla własnego życia, zdecydowali się ukryć ośmioro Żydów:
- Szewc Chaim Goldman z rodziną (żoną Rywką i sześcioletnim synem Józefem)
- Zajdel i Genia Goldman
- Maria Goldman
Rodzina Ulmów ukrywała Żydów w dwóch miejscach: na strychu i w ziemance. Dostarczali im jedzenie, ubrania i opiekę medyczną.
Zdrada i egzekucja
Niestety, ich tajemnica została zdradzona przez nieznanego informatora. 24 marca 1944 r. do wsi Markowa przybył niemiecki oddział SS. Włamali się do domu Ulmów i zamordowali całą rodzinę, w tym ośmioro ukrywanych Żydów.
Rodzina Ulmów została rozstrzelana przed swoim domem. Ich najmłodszą córką była półtoraroczna Wasylina. W chwili śmierci miała zaledwie 18 miesięcy.
Upamiętnienie
Po wojnie historia rodziny Ulmów została upamiętniona. W miejscu ich domu powstał pomnik, a ich imiona zostały wpisane na listę Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
W 2017 r. rodzina Ulmów została beatyfikowana przez Papieża Franciszka. Są uważani za męczenników i wzór do naśladowania dla wszystkich, którzy walczą o sprawiedliwość i ludzką godność.
Często zadawane pytania
- Kim byli ukrywani Żydzi? Byli to ośmioro Żydów, w tym szewc Chaim Goldman z rodziną, Zajdel i Genia Goldman oraz Maria Goldman.
- Gdzie ukrywano Żydów? Byli ukrywani na strychu i w ziemance.
- Jak zginęła rodzina Ulmów? Zostali rozstrzelani przez niemiecki oddział SS.
- Dlaczego rodzina Ulmów została uznana za Sprawiedliwych wśród Narodów Świata? Ponieważ ryzykowali własnym życiem, aby uratować Żydów przed Holocaustem.
- Kiedy i gdzie rodzina Ulmów została beatyfikowana? Zostali beatyfikowani 17 września 2017 r. w Markowej w Polsce.
Rodzina Ulmów, złożona z Józefa Ulm, jego żony Wiktorii i ich szóstki dzieci, mieszkała w Markowej, polskiej wsi położonej w województwie podkarpackim. Podczas II wojny światowej Ulmowie ukrywali ośmioro Żydów, którzy uciekli z pobliskiego getta w Łańcucie. Ich czyn stanowił niezwykły akt odwagi i współczucia, który ostatecznie doprowadził do ich tragicznej śmierci.
Ukrywani Żydzy
Osoby, którym Ulmowie schronienie, to:
- Sara i Chaim Szall z Łańcuta wraz z ich czteroletnim synem Józefem
- Gola i Mina Goldman z Łańcuta wraz z ich czternastomiesięcznym synem ARYEM
- Layka Goldman z Łańcuta
Żydzi zostali umieszczeni w ukryciu na strychu domu Ulmów. Ulmowie dostarczali im pożywienia, wody i odzieży, a także dbali o ich potrzeby sanitarne. Żydzi pozostawali w ukryciu przez kilka miesięcy.
Denuncjacja i tragiczny finał
Niestety, ktoś zadenuncjował Ulmów niemieckiej policji. 24 marca 1944 r. grupa policjantów pod dowództwem Josefa Schmidta otoczyła dom Ulmów. Ulmowie i ukrywani przez nich Żydzi zostali aresztowani.
Ulmów i ukrywanych przez nich Żydów wywieziono do więzienia w Rzeszowie. Zostali tam brutalnie przesłuchani i torturowani. 4 kwietnia 1944 r. Ulmowie i Żydzi zostali doprowadzeni na miejsce egzekucji w lesie pod Markową. Najpierw rozstrzelano Żydów, a następnie Ulmów.
Dalsze losy
Po wojnie dom Ulmów został przekształcony w muzeum. Stał się miejscem pamięci i symbolem odwagi i poświęcenia rodziny Ulmów. W 1995 roku Ulmowie zostali uhonorowani tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata przez izraelski Instytut Pamięci Yad Vashem.
Upamiętnienie
Tragiczna historia rodziny Ulmów jest upamiętniana na różne sposoby:
- Muzeum rodziny Ulmów w Markowej prezentuje pamiątki po rodzinie i opowiada ich historię.
- Pomnik rodziny Ulmów w Markowej upamiętnia ich odwagę i poświęcenie.
- Medale rodziny Ulmów przyznawane są osobom, które wykazują się szczególną odwagą i współczuciem.
- Fundacja Rodziny Ulmów wspiera edukację o Holokauście i promuje tolerancję.
Historia rodziny Ulmów pozostaje inspiracją dla pokoleń. Pokazuje, że nawet w najciemniejszych czasach odwaga i współczucie mogą zajaśnieć niczym latarnia nadziei.